Απόφοιτοι ΤΕΙ: Γιατί το 1997 να αξίζει λιγότερο από το 2007;
Χιλιάδες άνθρωποι σπούδασαν σε δημόσια ιδρύματα, εργάστηκαν, εξελίχθηκαν και σήμερα ζητούν κάτι αυτονόητο: να μην αποκλείονται από τη δυνατότητα ακαδημαϊκής αξιολόγησης επειδή αποφοίτησαν πριν από μια συγκεκριμένη χρονολογία.
Ένας νέος άνθρωπος εισάγεται σε δημόσιο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα τη δεκαετία του 1990. Παρακολουθεί μαθήματα, συμμετέχει σε εργαστήρια, ολοκληρώνει την πρακτική του άσκηση και αποκτά το πτυχίο του.
Εργάζεται, αποκτά εμπειρία, συνεχίζει ενδεχομένως σε μεταπτυχιακές ή διδακτορικές σπουδές. Χτίζει μια ολόκληρη επαγγελματική ζωή.
Χρόνια αργότερα, το ίδρυμα από το οποίο αποφοίτησε εντάσσεται σε νέα πανεπιστημιακή δομή. Το προσωπικό και οι εκπαιδευτικές λειτουργίες μεταφέρονται. Τα πανεπιστήμια εξελίσσονται.
Ο ίδιος, όμως, εξακολουθεί να διαθέτει τον αρχικό τίτλο, χωρίς να υπάρχει μια γενική διαδικασία μέσω της οποίας θα μπορούσε να ζητήσει την αντιστοίχισή του.
Είναι δίκαιο η ημερομηνία αποφοίτησης να καθορίζει αν κάποιος δικαιούται ακόμη και να αξιολογηθεί;
Το 1983, ο ν. 1404/1983 θεσμοθέτησε τα ΤΕΙ. Το 2001, ο ν. 2916/2001 τα ενέταξε στην ανώτατη εκπαίδευση. Ακολούθησαν μεταρρυθμίσεις, μέχρι τις πανεπιστημιακές συγχωνεύσεις του 2018 και του 2019, με τους νόμους 4521/2018 και 4610/2019.
Κατά τη μετάβαση αυτή, προβλέφθηκαν ειδικές δυνατότητες για ορισμένους ενεργούς φοιτητές, ώστε, υπό προϋποθέσεις, να ολοκληρώσουν πανεπιστημιακές σπουδές.
Για τους ήδη αποφοίτους δεν δημιουργήθηκε αντίστοιχος γενικός μηχανισμός.
Ας αναλογιστούμε τι σημαίνει αυτό για έναν απόφοιτο του 1997.
Οι σπουδές του δεν εξαφανίστηκαν. Τα μαθήματα που παρακολούθησε δεν διαγράφηκαν. Η επαγγελματική εμπειρία που απέκτησε δεν έπαψε να υπάρχει.
Ασφαλώς, τα προγράμματα σπουδών δεν είναι όλα ίδια. Οι επιστήμες εξελίσσονται και οι ακαδημαϊκές απαιτήσεις μεταβάλλονται. Γι’ αυτό κανείς δεν χρειάζεται να ζητά ανεξέλεγκτη ή αυτόματη μετατροπή πτυχίων.
Χρειάζεται, όμως, να μπορεί να ζητήσει αξιολόγηση.
Μια διαδικασία που θα εξετάζει το πραγματικό περιεχόμενο των σπουδών, τη διάρκεια, τα εργαστήρια και την πρακτική άσκηση. Όπου υπάρχουν ουσιώδεις ελλείψεις, να προβλέπονται συγκεκριμένα συμπληρωματικά μαθήματα.
Και όπου πληρούνται οι προϋποθέσεις, να υπάρχει δυνατότητα αντιστοίχισης με σαφείς κανόνες.
Το θέμα έχει και επαγγελματικές συνέπειες. Στο Δημόσιο παραμένει ο διαχωρισμός ΠΕ και ΤΕ, ενώ η ακαδημαϊκή αντιστοίχιση δεν συνεπάγεται αυτομάτως αλλαγή υπηρεσιακής κατηγορίας. Επομένως, μια ουσιαστική νομοθετική λύση πρέπει να αποσαφηνίζει και τις συνέπειές της.
Το αίτημα δεν αφορά μόνο μία γενιά. Αφορά τους αποφοίτους του 1995, του 1997, του 2005, του 2015 και κάθε άλλης χρονιάς.
Αφορά την αξιοκρατία και την εμπιστοσύνη σε ένα κράτος που οφείλει να αντιμετωπίζει τις συνέπειες των δικών του μεταρρυθμίσεων.
Οι απόφοιτοι μπορούν να ενώσουν τις φωνές τους μέσα από συλλόγους, δημόσιες παρεμβάσεις και συλλογή υπογραφών, ζητώντας συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία.
Δεν ζητούν να χαριστεί ένας πανεπιστημιακός τίτλος. Ζητούν να μην αποκλειστεί κανείς από το δικαίωμα αξιολόγησης.
Γιατί ένα πτυχίο έχει ημερομηνία έκδοσης. Η αξία των σπουδών, όμως, δεν μπορεί να κρίνεται αποκλειστικά από αυτήν.

Γράφει η Πελεφάντη Μαρία
Researcher | Educator | Accessibility and AI Innovation Advocate