Η εικόνα είναι γνωστή από διαφημίσεις και ταινίες. Ένα κουτί με κορδέλα κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο, κάτι κουνιέται μέσα, τα παιδιά φωνάζουν από χαρά. Κάθε χρόνο, τον Δεκέμβρη, αρκετές οικογένειες αποφασίζουν να πάρουν σκύλο. Η απόφαση συχνά είναι σωστή. Αυτό που δεν φαίνεται στις φωτογραφίες είναι ο Ιανουάριος.
Γιατί μετά τις γιορτές, τα σχολεία ανοίγουν, οι γονείς γυρίζουν στη δουλειά και το κουτάβι που όλοι ήθελαν να κρατήσουν αγκαλιά μένει μόνο του για ώρες. Αρχίζει να μασάει καλώδια, να κλαίει όταν κλείνει η πόρτα, να κάνει την ανάγκη του στο χαλί του σαλονιού. Και τότε η οικογένεια ανακαλύπτει ότι ένα σκυλί δεν μεγαλώνει από μόνο του σωστά.
Οι πρώτοι μήνες είναι αυτοί που μετράνε
Τα κουτάβια μαθαίνουν πολύ γρήγορα, και αυτό ισχύει και για τα καλά και για τα κακά. Ό,τι επιτρέπεις στους τρεις μήνες, θα το βρεις μπροστά σου στους δέκα, με τη διαφορά ότι τότε ο σκύλος θα ζυγίζει είκοσι κιλά. Το πήδημα πάνω στους επισκέπτες είναι χαριτωμένο όταν το κάνει μια μπαλίτσα τριχών. Δεν είναι τόσο χαριτωμένο όταν ρίχνει κάτω τη γιαγιά.
Τα βασικά δεν είναι πολλά: να έρχεται όταν τον φωνάζεις, να κάθεται, να περπατάει χωρίς να σε σέρνει, να μένει ήρεμος όταν φεύγεις. Θέλουν όμως συνέπεια, και εκεί δυσκολεύονται οι περισσότερες οικογένειες. Ο ένας του επιτρέπει να ανεβαίνει στον καναπέ, ο άλλος τον μαλώνει. Το παιδί τον ταΐζει από το τραπέζι κρυφά. Ο σκύλος, λογικά, μπερδεύεται.
Πότε χρειάζεται βοήθεια
Δεν χρειάζεται να περιμένεις να γίνει πρόβλημα για να ζητήσεις συμβουλή. Η εκπαίδευση σκύλων δεν είναι μόνο για «δύσκολα» σκυλιά ή για όσους θέλουν σκύλο να κάνει κόλπα. Είναι κυρίως για τους ανθρώπους, που μαθαίνουν πώς να εξηγούν στο ζώο τι θέλουν από αυτό. Οι σύγχρονες μέθοδοι στηρίζονται στη θετική ενίσχυση: ανταμείβεις αυτό που θέλεις να βλέπεις, αγνοείς ή αλλάζεις κατεύθυνση σε αυτό που δεν θέλεις. Χωρίς φωνές, χωρίς τιμωρίες που ο σκύλος δεν καταλαβαίνει.
Μερικά σημάδια ότι ήρθε η ώρα για έναν εκπαιδευτή: ο σκύλος γρυλίζει όταν πλησιάζεις το φαγητό του, καταστρέφει πράγματα μόνο όταν λείπεις, φοβάται υπερβολικά τους ήχους του δρόμου ή δεν μπορεί να βγει βόλτα χωρίς να γαβγίζει σε κάθε άλλο σκυλί. Κανένα από αυτά δεν είναι «χαρακτήρας» που δεν αλλάζει. Είναι συμπεριφορές, και οι συμπεριφορές διορθώνονται, πιο εύκολα όσο πιο νωρίς.
Ένα κουτάβι δεν είναι δώρο που ανοίγεις μια φορά. Είναι μια σχέση που θα κρατήσει δέκα, δώδεκα, ίσως και δεκαπέντε χρόνια. Αν οι πρώτοι μήνες περάσουν με υπομονή και λίγη καθοδήγηση, τα επόμενα Χριστούγεννα το ίδιο σκυλί θα κάθεται ήσυχο δίπλα στο δέντρο, χωρίς να έχει φάει ούτε μία μπάλα στολίδι. Ή σχεδόν καμία.