Η έγκαιρη διάγνωση και η εξέλιξη της ρομποτικής χειρουργικής έχουν αλλάξει σημαντικά την αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη. Μια εξειδικευμένη τεχνική, η πλάγια προσπέλαση κατά τη ρομποτική ριζική προστατεκτομή, εφαρμόζεται πλέον και στην Ελλάδα από τον Χειρουργό Ουρολόγο Δρ. Μάρκο Καραβιτάκη, με στόχο όχι μόνο το ογκολογικό αποτέλεσμα αλλά και την προστασία της εγκράτειας και της στυτικής λειτουργίας.
Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί τον συχνότερο καρκίνο στους άνδρες και μία από τις σημαντικότερες αιτίες θανάτου από κακοήθη νοσήματα στον ανδρικό πληθυσμό.
Υπολογίζεται ότι περίπου ένας στους οκτώ άνδρες θα διαγνωστεί με τη νόσο κατά τη διάρκεια της ζωής του. Στην Ευρώπη καταγράφονται περίπου 450.000 νέες διαγνώσεις ετησίως, ενώ στην Ελλάδα οι νέες περιπτώσεις ξεπερνούν τις 5.000 κάθε χρόνο.
Παρά τη συχνότητά του, όταν ο καρκίνος εντοπιστεί σε αρχικό και εντοπισμένο στάδιο, οι πιθανότητες επιτυχούς θεραπείας είναι ιδιαίτερα υψηλές. Η επιλογή της κατάλληλης αντιμετώπισης εξαρτάται από το στάδιο της νόσου, τα χαρακτηριστικά του όγκου, την ηλικία, τη γενικότερη κατάσταση της υγείας και τις ανάγκες κάθε ασθενούς.
Σήμερα, η χειρουργική αντιμετώπιση δεν επικεντρώνεται αποκλειστικά στην αφαίρεση του καρκίνου. Εξίσου σημαντική είναι η προσπάθεια διατήρησης της εγκράτειας των ούρων και της στυτικής λειτουργίας, δύο παραμέτρων που επηρεάζουν άμεσα την ποιότητα ζωής μετά τη ριζική προστατεκτομή.
Από την ανοικτή επέμβαση στη ρομποτική ριζική προστατεκτομή
Η χειρουργική του προστάτη έχει εξελιχθεί εντυπωσιακά τις τελευταίες δεκαετίες. Η παραδοσιακή ανοικτή επέμβαση έχει σε μεγάλο βαθμό δώσει τη θέση της σε ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, όπως η λαπαροσκοπική και η ρομποτικά υποβοηθούμενη ριζική προστατεκτομή.
Η σύγχρονη ρομποτική τεχνολογία προσφέρει στον χειρουργό τρισδιάστατη και μεγεθυμένη απεικόνιση του χειρουργικού πεδίου, καθώς και δυνατότητα πραγματοποίησης εξαιρετικά λεπτών και ελεγχόμενων κινήσεων.
Τα βασικά πλεονεκτήματα της ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Μικρότερη απώλεια αίματος
- Περιορισμένο μετεγχειρητικό πόνο
- Μικρότερες χειρουργικές τομές
- Ταχύτερη κινητοποίηση και ανάρρωση
- Συντομότερη επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες
- Καλύτερη προστασία των ανατομικών δομών γύρω από τον προστάτη
Η τεχνολογία, ωστόσο, αποτελεί το μέσο. Το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την εμπειρία, την εξειδίκευση και την ακρίβεια του χειρουργού.
Η ποιότητα ζωής μετά τη χειρουργική επέμβαση
Η πλήρης αφαίρεση του όγκου και ο ογκολογικός έλεγχος της νόσου παραμένουν οι βασικές προτεραιότητες της ριζικής προστατεκτομής. Παράλληλα, η σύγχρονη χειρουργική επιδιώκει, όπου αυτό είναι ογκολογικά ασφαλές, να προστατεύσει δύο ιδιαίτερα σημαντικές λειτουργίες:
- Την εγκράτεια των ούρων
- Τη δυνατότητα αποκατάστασης της στυτικής λειτουργίας
Η διατήρηση αυτών των λειτουργιών εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Μεταξύ αυτών είναι η ηλικία του ασθενούς, η κατάσταση της στυτικής λειτουργίας πριν από την επέμβαση, η έκταση και η θέση του όγκου, καθώς και η δυνατότητα ασφαλούς διατήρησης των νευραγγειακών δεματίων.
Τι είναι η νευροπροστασία στη ριζική προστατεκτομή;
Τα νεύρα που συμμετέχουν στον μηχανισμό της στύσης βρίσκονται πολύ κοντά στον προστάτη. Πρόκειται για ιδιαίτερα λεπτές και ευαίσθητες νευρικές ίνες, οι οποίες σχηματίζουν νευραγγειακά δεμάτια γύρω από τον αδένα.
Κατά τη διάρκεια της ριζικής προστατεκτομής, η προστασία τους απαιτεί λεπτούς χειρισμούς και εξαιρετικά ακριβή αναγνώριση της ανατομίας. Στόχος είναι να αποφεύγονται, στον βαθμό που το επιτρέπει η ογκολογική ασφάλεια, η διατομή, η θερμική κάκωση, η πίεση ή η υπερβολική έλξη των νεύρων.
Η συγκεκριμένη χειρουργική στρατηγική ονομάζεται νευροπροστασία. Η ποιότητά της μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την πιθανότητα και τον χρόνο αποκατάστασης της στυτικής λειτουργίας μετά την επέμβαση.
Πλάγια προσπέλαση στη ρομποτική ριζική προστατεκτομή: μια διαφορετική διαδρομή προς τον προστάτη
Η πλάγια προσπέλαση αποτελεί μια εξειδικευμένη μέθοδο νευροπροστασίας κατά τη ρομποτική ριζική προστατεκτομή. Αντί ο χειρουργός να προσεγγίζει τον προστάτη από πίσω ή από πάνω, ακολουθεί μια ελεγχόμενη διαδρομή από τα πλάγια.
Μέσα από ένα στενό και στοχευμένο ανατομικό επίπεδο, επιδιώκεται να περιοριστούν οι χειρισμοί σε περιοχές όπου βρίσκονται πυκνές και ευαίσθητες νευρικές ίνες.
Η λογική της τεχνικής βασίζεται στη μέγιστη δυνατή διατήρηση των ιστών που περιβάλλουν τον προστάτη. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται η μηχανική και θερμική καταπόνηση των νεύρων που σχετίζονται με τη στύση.
Παράλληλα, η τεχνική αποσκοπεί στην προστασία ανατομικών δομών που συμβάλλουν στον μηχανισμό της εγκράτειας, όπως:
- Ο σφιγκτήρας της ουρήθρας
- Οι υποστηρικτικές δομές γύρω από την ουρήθρα
- Οι σύνδεσμοι που συνδέουν την ουροδόχο κύστη με το ηβικό οστό
- Οι ιστοί που στηρίζουν τη φυσιολογική ανατομία της πυέλου
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα απαιτητική χειρουργική προσέγγιση, η οποία προϋποθέτει εξειδικευμένη εκπαίδευση και μεγάλη εμπειρία στη ρομποτική χειρουργική του προστάτη.
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της τεχνικής;
Η πλάγια προσπέλαση σχεδιάστηκε με σκοπό να συνδυάζει τη ριζική αντιμετώπιση του καρκίνου με τη μεγαλύτερη δυνατή προστασία της λειτουργικότητας του ασθενούς.
Σύμφωνα με δημοσιευμένα αποτελέσματα και την κλινική εμπειρία από την εφαρμογή της τεχνικής, τα βασικά οφέλη ενδέχεται να περιλαμβάνουν:
- Πρώιμη αποκατάσταση της εγκράτειας των ούρων
- Υψηλά ποσοστά διατήρησης ή επανάκτησης της στυτικής λειτουργίας
- Περιορισμό του τραυματισμού των νευραγγειακών δεματίων
- Προστασία σημαντικών ανατομικών δομών της πυέλου
- Αποτελεσματικό ογκολογικό έλεγχο, όταν εφαρμόζεται στον κατάλληλα επιλεγμένο ασθενή
Κάθε περιστατικό, βέβαια, είναι διαφορετικό. Τα λειτουργικά αποτελέσματα δεν είναι ίδια για όλους τους ασθενείς και επηρεάζονται από τα χαρακτηριστικά της νόσου, την προεγχειρητική λειτουργία και τη δυνατότητα πραγματοποίησης μονόπλευρης ή αμφοτερόπλευρης νευροπροστασίας.
Η τεχνική Gaston και η γαλλική χειρουργική πρωτοπορία
Η πλάγια προσπέλαση αναπτύχθηκε από τον διεθνώς αναγνωρισμένο χειρουργό R. Gaston, ο οποίος έχει συνδέσει το όνομά του με την εξέλιξη της ελάχιστα επεμβατικής ριζικής προστατεκτομής.
Ως διευθυντής της Ουρολογικής Κλινικής του St. Augustin στο Μπορντώ της Γαλλίας, συνέβαλε καθοριστικά στη μετάβαση από την ανοικτή προς τη λαπαροσκοπική και, στη συνέχεια, τη ρομποτική χειρουργική του προστάτη.
Η τεχνική του προσέλκυσε ασθενείς από πολλές χώρες, κυρίως λόγω της έμφασης που δίνει στην προστασία των ευαίσθητων ανατομικών δομών της πυέλου και στη διατήρηση της ποιότητας ζωής μετά τη χειρουργική επέμβαση.
Η εφαρμογή της πλάγιας προσπέλασης στην Ελλάδα
Η τεχνική Gaston εφαρμόζεται στην Ελλάδα από τον Χειρουργό Ουρολόγο Δρ. Μάρκο Καραβιτάκη, Διευθυντή της Β΄ Ουρολογικής Κλινικής στο νοσοκομείο Λευκός Σταυρός – The Athens Clinic και Αντιπρόεδρο του EAU Patient Office της Ευρωπαϊκής Ουρολογικής Εταιρείας.
Ο Δρ. Καραβιτάκης εκπαιδεύτηκε και εξειδικεύτηκε στην εφαρμογή της πλάγιας προσπέλασης στο κέντρο του R. Gaston στη Γαλλία. Είναι ο πρώτος χειρουργός που εφάρμοσε τη συγκεκριμένη τεχνική στην Ελλάδα και ένας από τους λίγους διεθνώς που την αξιοποιούν κατά τη ρομποτική ριζική προστατεκτομή.
Με βάση τα αναφερόμενα αποτελέσματα από την εφαρμογή της τεχνικής, επιτυγχάνονται:
- Βέλτιστα ογκολογικά αποτελέσματα
- Ποσοστά εγκράτειας των ούρων που αγγίζουν το 99%
- Αποκατάσταση της στυτικής λειτουργίας σε ποσοστό άνω του 80% μέσα στον πρώτο χρόνο
Τα ποσοστά αυτά αφορούν κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς και πρέπει πάντοτε να αξιολογούνται σε συνάρτηση με την ηλικία, την προεγχειρητική λειτουργία, τα χαρακτηριστικά του όγκου και τη δυνατότητα ασφαλούς νευροπροστασίας.
Ο Δρ. Μάρκος Καραβιτάκης παρουσίασε την τεχνική στο Παγκόσμιο Συνέδριο της Société Internationale d’Urologie, το οποίο πραγματοποιήθηκε στο Εδιμβούργο από τις 29 Οκτωβρίου έως την 1η Νοεμβρίου 2025.
Εξειδίκευση και εμπειρία στη ρομποτική χειρουργική
Ο Χειρουργός Ουρολόγος Δρ. Μάρκος Καραβιτάκης συγκαταλέγεται στους διακεκριμένους λαπαροσκόπους και ρομποτικούς χειρουργούς της Ελλάδας. Διαθέτει εμπειρία άνω των 2.500 χειρουργικών επεμβάσεων, αναλαμβάνοντας καθημερινά σύνθετα και απαιτητικά ουρολογικά περιστατικά.
Η επιστημονική και χειρουργική πορεία του περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:
- Πέντε από τα συνολικά έξι βραβεία στα Πανελλήνια Ουρολογικά Συνέδρια του 2023 και του 2025
- Συμμετοχή ως προσκεκλημένος ομιλητής σε επιστημονικά συνέδρια
- Εκπαιδευτική δραστηριότητα στις λαπαροσκοπικές τεχνικές
- Ενεργό ρόλο στην Ευρωπαϊκή Ουρολογική Εταιρεία
- Διαρκή εκπαίδευση σε διεθνή κέντρα ρομποτικής και λαπαροσκοπικής χειρουργικής
Η εφαρμογή της πλάγιας προσπέλασης στην Ελλάδα δίνει τη δυνατότητα σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς να έχουν πρόσβαση σε μια εξειδικευμένη χειρουργική τεχνική, χωρίς να χρειάζεται να μεταβούν σε κέντρα του εξωτερικού.
Εξατομικευμένη επιλογή θεραπείας για τον καρκίνο του προστάτη
Δεν υπάρχει μία θεραπεία που να είναι κατάλληλη για όλους τους άνδρες με καρκίνο του προστάτη. Πριν από οποιαδήποτε απόφαση απαιτείται ολοκληρωμένη αξιολόγηση, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει το PSA τεστ, τη μαγνητική τομογραφία, τα αποτελέσματα της βιοψίας, το στάδιο της νόσου και τη γενικότερη υγεία του ασθενούς.
Η ρομποτική ριζική προστατεκτομή και η πλάγια προσπέλαση μπορούν να αποτελέσουν θεραπευτική επιλογή για συγκεκριμένες κατηγορίες ασθενών. Η τελική απόφαση πρέπει να λαμβάνεται έπειτα από αναλυτική ενημέρωση σχετικά με τα αναμενόμενα ογκολογικά και λειτουργικά αποτελέσματα.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη διάγνωση και τη σύγχρονη αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα karavitakis-urology.gr ή επικοινωνήστε με τον Δρ. Μάρκο Καραβιτάκη και την επιστημονική ομάδα του στο 6974565446.
Δείτε σε 3D πώς πραγματοποιείται η πλάγια προσπέλαση
Στο ακόλουθο βίντεο από το επίσημο κανάλι του Δρ. Μάρκου Καραβιτάκη στο YouTube παρουσιάζονται σε τρισδιάστατη απεικόνιση τα βασικά στάδια και η ανατομική λογική της συγκεκριμένης χειρουργικής τεχνικής:
About The Author
